Artemis, Apollo'nun ikiz kız kardeşidir; ama mitin küçük bir ayrıntısı çok şey söyler. Pek çok anlatıda Artemis önce doğdu ve doğar doğmaz annesi Leto'nun Apollo'yu dünyaya getirmesine yardım etti. Henüz yeni doğmuş bir tanrıça, ilk işi olarak bir doğuma ebelik etti.

Bu yüzden Artemis hem bakirelik tanrıçasıdır hem de doğumların ve yeni doğan çocukların koruyucusu. İlk bakışta bu bir çelişki gibi durur. Ama mit bir çelişki görmez: Artemis hayatın eşiğinde durur ve yeni başlayanı, henüz kirlenmemiş, henüz biçim almamış olanı korur.

Kallimakhos'un Artemis İlahisi onun çocukluğunu sevgiyle anlatır. Daha küçücükken babası Zeus'un kucağına oturur ve ondan dileklerini ister. Zeus, kızının ne istediğini ne kadar net bildiğine gülümser ve hepsini verir.

Kallimakhos'a göre küçük Artemis babasından şunları istedi: sonsuza dek bakire kalmak, pek çok isim taşımak, bir yay ve oklar, dizlerine kadar inen bir av elbisesi, kendisine eşlik edecek genç nymphalardan oluşan bir alay, ulaşabileceği bütün dağlar ve bir tek kent yerine bütün kırlar; çünkü o çoğunlukla dağlarda yaşayacaktı.

Bu dilek listesi aslında bir tanrıçanın kendi sınırını çizmesidir. Artemis evlenmeyi reddetti, ama bu bir yoksunluk değildi. O kendi alanını seçti: vahşi doğa, orman, dağ, av.

Nymphalarla birlikte koşar, geyik avlar; ama aynı zamanda hayvanların koruyucusudur. Avcı ve koruyucu onda aynı kişidir, çünkü doğanın dengesi tam da bu ikisinin bir arada durmasıyla kurulur.

Onun sınırı keskindir. Ovidius'un Metamorphoses'inde anlatılan Aktaion hikayesi bunu gösterir: avcı Aktaion, ormanda yıkanan Artemis'i istemeden çıplak görür. Tanrıça onu bir geyiğe dönüştürür ve Aktaion kendi av köpekleri tarafından parçalanır. Hikaye sert görünür; ama özü şudur: Artemis'in sınırı tartışmaya açık değildir ve o sınır onun gücünün kaynağıdır.

Artemis'in sembolleri onun doğasını yansıtır. Gümüş yay, uzaktan, sessizce, isabetle dokunan gücüdür. Geyik, hem avladığı hem koruduğu hayvan olarak doğanın o ikili dengesini taşır. Av köpekleri ona eşlik eder. Hilal ay ise zamanla onun en bilinen işareti oldu; çünkü Artemis Ay ile, Apollo da Güneş ile özdeşleşti.

Tapımının en görkemli merkezi Ephesos'tu. Oradaki Artemis tapınağı, yani Artemision, antik dünyanın yedi harikasından biriydi. İlginç olan şu: Ephesos Artemis'i, Yunan dünyasının başka yerlerindeki o ince, atik avcı tanrıçadan farklı görünür.

Anadolu'nun çok daha eski bir ana tanrıça geleneğiyle iç içe geçmiş, bereketle ilişkili bir figürdür. Tanrıçanın bir değil pek çok yüzü vardı.

Atina'nın yakınındaki Brauron'da genç kızlar, Artemis'e adanmış bir törene katılır ve ona "ayı" olarak hizmet ederlerdi. Sparta'da, Arkadia'nın dağlarında ve Anadolu kıyılarında ona tapınıldı. Roma onu Diana adıyla tanıdı. Her yerde aynı çekirdek korunmuştu: el değmemiş olanın, vahşinin, kendine ait kalanın koruyucusu.

Artemis bugün bize ne söyler? Astrolojide Ay ile ilişkilendirilir ve bu, onun içsel, sezgisel, döngüsel doğasına uyar.

İçimizdeki Artemis, kendine ait kalma kapasitesidir. Kimsenin malı, uzantısı ya da aynası olmadan var olabilmek. Kalabalıktan ormana çekilebilmek, kendi sınırını net çizebilmek, "hayır" diyebilmek. Onun bakireliği bir yoksunluk değil, bir bütünlüktür: kendi kendine yeten, kendi ekseninde duran bir varlık hali.

Modern bir okumada Artemis, içsel egemenliğin sesidir. O bize kendi alanımıza, kendi sessizliğimize, kendi yönümüze sahip çıkmayı hatırlatır. Gölgesi, sınırın bir duvara dönüşmesi ve yakınlığa hiç izin vermemek olabilir.

Ama mitin dengesi nettir: Artemis hem avcıdır hem koruyucu, hem yalnız gezer hem de nymphalarıyla birliktedir. Kendine ait kalmak, dünyaya kapanmak değildir. Kendi merkezinden, seçerek dünyaya dokunmaktır.