Kader, ev, anne, bilen tanrıça
Arketip: Kaderi ören anne
Ücretsiz dinleme
Asgard'ın anasıdır, ama gezmez
Frigg, Snorri'nin Düzyazı Edda'da Asgard'ın "en yüce tanrıçası" olarak tanımladığı figürdür. Odin'in eşi, Aesir'lerin baş kraliçesi. Adı eski Cermen Frijjō kökünden gelir; bu kök "sevilen" ve "kendi olan" anlamlarını birden taşır, modern İngilizcede free kelimesiyle aynı damardan akar.
Odin'in karakteri ne kadar gezgin, kılık değiştirici, görünmez yollardan ilerleyense, Frigg'in karakteri o kadar yerleşiktir. Onun salonu Fensalir'dir, yani "Bataklık salonları"; suyla, sislerle, derinliklerle ilişkili bir mekân. Snorri Gylfaginning 35'te onu sayarken, "tanrıçaların ilki Frigg'tir" der ve hemen yanı sıra hizmetçilerini, görevlerini, çevresindeki tanrıçaları sıralar: Sága, Eir, Gefjon, Fulla, Sjöfn, Lofn, Vár.
Frigg salonunda oturur ama her şeyi bilir. " Bu kısa diyalogda Frigg'in özü saklıdır. O her şeyi gören, ama görmüş olmasını sessizce taşıyan bir tanrıçadır.
Gücü konuşmamasındadır.

Bilen anne ve ökseotunun unutulması
Frigg'in en yoğun mitik anı oğlu Baldr'la ilgilidir ve bu hikaye İskandinav mitolojisinin en hüzünlü hikayesidir. Snorri Gylfaginning 49'da ve Şiirsel Edda'nın Baldrs draumar'ında bu olay anlatılır.
Baldr, Frigg ile Odin'in oğluydu, ışığın tanrısı, en güzel, en sevgili. Bir gün kötü rüyalar görmeye başladı. Ölümünü gördü rüyalarında.
Odin kahin bir völva'yı dirilterek ona sordu, kehanet doğrulandı: Baldr ölecekti. Frigg o zaman yeryüzünün her varlığından, her ağaçtan, taştan, hayvandan, hastalıktan, ateşten, sudan, metalden, zehirden, oğluna zarar vermeyeceğine yemin etti. Hepsi yemin etti.
Tanrılar bir oyun oynamaya başladılar Asgard'da: Baldr'a taş atıyor, mızrak atıyor, ok atıyorlardı; hiçbiri ona değmiyordu, ona ulaşmadan dönüyordu.
Loki yaşlı bir kadın kılığına girip Frigg'e geldi. " diye sordu. " Loki ökseotunu bulup bir dal kesti.
Kör tanrı Höðr oyunu kenarda izliyordu; Loki ona ökseotunu verdi, hedefi gösterdi, "kardeşini onurlandır" dedi. Höðr fırlattı. Baldr düştü.
Bu sahnede Frigg'in trajedisi inceliklidir. Her şeyi bilen tanrıça bir tek küçük detayı önemsiz görmüştü. Mit bize kaderin ironisini öğretir: bilgi her şeyi gören bile, küçük bir gözden kaçanı kapayamaz.
Frigg sonra Hermóðr'u yer altına gönderdi, oğlunu geri almak için. Hel'in cevabını duyduğumuzda anlattığımız o sahnede, dünyanın her varlığı Baldr için ağladı; sadece bir mağaradaki dev kadın Þökk ağlamadı, ve o Loki idi. Anne hem her şeyi bildi, hem oğlunu kaybetti.
Çıkrık, şahin tüyü, evin tanrıçası
Frigg'in en önemli sembolü çıkrıktır. Eski İskandinav kadınları yün eğirir, ipi büker, kumaş dokurdu; bu uğraş günlük emeğin merkezindeydi ama aynı zamanda kaderin metaforuydu da. Yunan mitolojisinde Moiralar, Roma'da Parcalar, kuzey mitolojisinde Nornalar kaderi iplikten örerlerdi.
Frigg de bu sembolün dişil hattına bağlıdır. Onun çıkrığı dönerken bir başka şey daha dönüyor sayılırdı. Hıristiyanlaşmadan sonra İskandinav halk geleneğinde Orion'un Kuşağı yıldızlarının üç parlak yıldızına "Frigg'in Çıkrığı" denmiştir; gökyüzünde bir an için onun emeği görünmeye devam etti.
Bir şahin tüyü cübbesi de vardı. Snorri bunu Skáldskaparmál'da anar; Loki bu cübbeyi birkaç olayda ödünç aldı. Şahin yüksekten bakan, uzaktan gören kuştur, ve bu Frigg'in kahin doğasına yakışır. O gezmez ama görür.
Aslında onun ve Freyja'nın arasındaki ayrım her zaman net değildir; çünkü iki tanrıça kuzey halk kültüründe bazen birbirine karışmıştır. Bilim insanları bu konuyu uzun süre tartıştı. Bazı bölgelerde Frigg ve Freyja iki ayrı figür gibi anılır, başka bölgelerde aynı tanrıçanın iki yüzü gibi davranılır.
Bu karışıklık bir nedendir bizim Cuma günümüzün hangisinin adından geldiğinin belirsiz oluşunun. İki tanrıça da o güne talip olabilir.
Frigg'in tapımı evle, doğumla, evlilikle bağlıdır. Çocuk isteyen kadınlar ona dua eder, doğumda kolaylık dilenir, evin huzuru için ondan bereket beklenirdi. Snorri ona "ev kraliçesi" der bir yerde; ama bu "evcil" demek değildir. Frigg'in evi bir başka türden bir merkezdir; oradan ipler örer, oradan görür, oradan korur. Sessiz bir merkez, ama merkez.
Bilmek, ama söylememek
Frigg bugüne ne söyler? Astrolojide Venüs'ün ilişkisel zarafetine ve Ay'ın içsel bilgisine dokunur. Boğa'nın yerleşik bilgeliği ve Yengeç'in koruyucu sezgisi onun alanlarıdır.
İçimizdeki Frigg, bilen ama susan ses. Modern hayatta bilginin değeri çoğu zaman onu yaymakla ölçülür: en hızlı söyleyen, en çok paylaşan, en sesli iddia eden. Frigg başka bir bilgelik tarzının sahibidir.
" Bu bir teslimiyet değildir, bir egemenliktir. Söylenmemiş söz hâlâ söyleyenin elindedir.
Bir başka boyutu, Baldr'ın hikayesindeki dersin sessiz onuru. Frigg her şeyi bildi, her varlıktan yemin aldı, ama bir küçük şey gözden kaçtı. " Hayır.
Mit bize daha derin bir şey söyler: hayatın her detayını kontrol edemeyiz. En bilen tanrıça bile ökseotunu unuttu. Bu fark edildiğinde Frigg'in oturuşu daha derinden anlam kazanır.
O her şeyi kontrol etmeye çalışmaz. Bildiğini taşır, taşıyamadığında yas tutar, sonra yine örmeye devam eder.
Gölgesi de var. Frigg enerjisi olgunlaşmadığında bilginin gücüne sığınıp duygudan kaçabilir. "Bilen anne" rolüne çekilip kendi içselini ihmal edebilir.
Olgunlaştığında ise bilen ve seven aynı anda olabilen kapasiteyi taşır. Yunan Hera ile karşılaştırılır bazen, ama Frigg Hera'nın yakıcı kıskançlığını taşımaz; onun gücü başka türden, daha sessiz, daha uzun soluklu. Modern bir okumada Frigg, içsel bilginin yas ve sevgi içinde bile yerli yerinde durabileceğini söyler.
Bilmek bir yük değildir mutlaka; bazen sadece bir sessiz çıkrığın dönmesidir.
İçindeki ses
Bilen ama söylemeyen, koruyan ama müdahale etmeyen anne arketipi. Kaderin ipliklerini sessizce ören el. Modern okumada içsel bilgelik ve sessiz hazırlığın sesidir.
"Frigg her şeyin geleceğini bilir, ama hiçbir şey söylemez." Lokasenna, 29.
Kaynaklar: Snorri Sturluson, Düzyazı Edda (Gylfaginning, Skáldskaparmál) · Lokasenna, Şiirsel Edda · Baldrs draumar, Şiirsel Edda · Vafþrúðnismál, Şiirsel Edda · Grímnismál, Şiirsel Edda · Saxo Grammaticus, Gesta Danorum (Frigg/Frea anlatımları)

Bu okuma hakkında soru sorabilirsin
Hypatia (Bilge Astrolog) Frigg hakkında sorularını yanıtlar

